غواصى غوّاصى : فرو رفتن در دريا و مانند آن . غواصى عبارت است از فرو رفتن در دريا و مانند آن ، معمولا براى تحقيق يا به دست آوردن مرواريد و يا ورزش و تفريح . مراد از آن در كلمات فقها فرورفتن در آب براى به دست آوردن اشياى قيمتى ، همچون مرواريد ، طلا و نقره است . 1 از احكام آن در باب خمس سخن گفته‌اند . احكام : به جواهرى كه با غواصى به دست مىآيد در صورت رسيدن به حدّ نصاب خمس تعلّق مىگيرد . 2 نصاب آن به قول مشهور ، يك دينار است . بنابر اين ، اگر ارزش جواهر به دست آمده به يك دينار [ يك مثقال شرعى طلا ] برسد ، خمس آن واجب مىشود . 3 قول مقابل مشهور ، بيست دينار است . 4 مراد از رسيدن به حدّ نصاب ، پس از كسر هزينه‌هاى غواصى است . بنابر اين ، با كسر هزينه‌ها چنانچه به حدّ نصاب نرسد ، خمس واجب نمىشود ، هرچند پيش از آن به حدّ نصاب رسيده باشد . 5 به قول مشهور ، شرط وجوب خمس در جواهر آن است كه با غواصى به دست آيد . بنابر اين ، در صورتى كه از روى آب و يا ساحل به دست آيد ، خمس ندارد . 6 قول مقابل مشهور ، وجوب خمس در آن است . 7 آيا جواهرى كه بدون غواصى ، ليكن با ابزار از داخل آب بيرون آورده مىشود ، حكم بيرون آوردن با غواصى را دارد يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 8 از ديگر شرايط وجوب خمس در جواهر به دست آمده از راه غواصى آن است كه از مباحات اصلى باشد ؛ بدين معنا كه ملك كسى نباشد . بنابر اين ،

--> ( 20 ) . 195 * ( 21 ) . 197 * ( 22 ) . غاية المرام 1 / 522 * ( 23 ) . حاشية شرائع الاسلام / 313 * ( 24 ) . جواهر الكلام 21 / 198 - 199 * ( 25 ) . 201 - 203 * ( 26 ) . غاية المرام 1 / 525 ؛ مسالك الافهام 3 / 62 ؛ جواهر الكلام 21 / 205 - 206 * ( 27 ) . جواهر الكلام 21 / 206 - 207 * ( 28 ) . 208 * ( 29 ) . 212 - 213 ؛ مهذب الاحكام 15 / 166 * ( 30 ) ( 31 ) . مسالك الافهام 1 / 360 ؛ مفتاح الكرامة 7 / 46 - 47 * ( 32 ) . شرح تبصرة المتعلمين 4 / 416 ؛ منهاج االصالحين ( خويى ) 1 / 379 * ( 33 ) . تذكرة الفقهاء 9 / 123 * ( 34 ) ( 35 ) . جواهر الكلام 21 / 154 * ( 36 ) . المبسوط 2 / 31 ؛ كتاب السرائر 3 / 485 ؛ الجامع للشرائع / 240 ؛ منتهى المطلب 14 / 195 ؛ مسالك الافهام 14 / 482 - 483 .